We zullen nooit vergeten! Verslag LOT28091918

Zaterdag 10 november 2018, woonden wij het initiatief (genomineerd voor de VLAMO Award 2018) van de KMV Sint-Jan uit Marke bij. Het event (aangekondigd als een belevingsconcert) handelt over een soldaat die gevallen is tijdens de Groote Oorlog (’14 – ’18). Plaats van het gebeuren was het Ontmoetingscentrum in Marke, een wel heel bijzondere plek zo zou blijken. In 1917 werd het klooster door de Duitsers omgevormd tot lazaret (veldhospitaal). Op de hoeve van Raymond Delebelle (gelegen naast de plaats waar nu het OC staat) werd een Duits soldatenkerkhof ingericht, …

We vervoegen onze weg naar het OC. De bomen houden hun laatste herfstbladeren vast en dichte mist beweegt zich laag over het gras. Een soldaat slaat nog meer kruisjes in de barre grond. Er heerst een doodse stilte op het perk waar ooit de Duitse gesneuvelden hun laatste rustplaats vonden. Uit de mondharmonica van een soldaat weerklinkt het soldatenlied “Les Mademoiselles de Armentières”. Iets verder op leest een soldaat (de kraag hoog opgetrokken) in een boek. Deze loopgravenoorlog was vaak ook een tijd van het lange wachten op het fluitje, het signaal voor nog een zinloze aanval op de vijand. Eénmaal binnen nemen wij onze plaatsen in, waar in een gezellig cafe, volop bingo wordt gespeeld. Er is vertier, muziek en ambiance. Ook het publiek wordt in het spel actief betrokken.

Sirenes loeien, onheil daalt neer over het dorp en we bevinden ons nu (in een naadloze overgang) op het slagveld. Het trommelkorps bootst op treffende wijze het kanongebulder en de geweersalvo’s na. Op een zompig stuk aarde (verlaten door god en klein pierke) ligt de zwaar gewonde soldaat Albert (Berten) op zijn rug. Het lijkt alsof hij alsmaar dieper weg zakt in de modder. Hij kan zich niet meer bewegen, hoort niets meer en kan ook niet meer spreken. In de vroege ochtend wordt Berten overgebracht naar het veldhospitaal maar hij geraakt niet meer door de triage, … hulp kan niet meer baten. Tijdens zijn laatste momenten ziet hij de film van zijn jonge leven aan zich voorbij trekken, … Ergens wordt hij in een veld in de grond gestopt, dit is zijn droevige lot. Trompetgeschal brengt hem de laatste eer, … we zien geprojecteerde beelden van de slag op wit doek.

We worden gekatapulteerd naar 1907, het jaar dat de plaatselijke fanfare van Marke wordt opgericht. Door de straten (KMV marcheert de zaal binnen, aanvankelijk aangevoerd met tromgeroffel) trekt een processie met de plaatselijke clerus op kop. Het harde boerenleven wordt heel herkenbaar verbeeld. Goeie wisselwerking tussen de muziek van de harmonie (gecomponeerd door dirigent Bart Feys), acteurs en verteller Kurt Defrancq. Donderpreek van de pastoor die zijn stempel drukt op het dagelijkse leven. (Opnieuw interactie met het publiek, tussen de rijen wordt het stoelgeld opgehaald). Kermis op het plein brengt vertier. Toch is er doffe ellende en Berten’s beste vriend trekt samen met zovele Vlamingen met de Red Star Line naar het verre Amerika! Woord, muziek (op maat en op moment gecomponeerd) en grootbeeld projectie ondersteunen elkaar, knap gedaan. We bevinden ons tussen de mensenzee die de reusachtige boot uitzwaait. Ooit zien wij elkander weer? Het afscheid van zijn vriend valt hem plots en zwaar, maar hij wil hem niet vergezellen. Zijn liefde voor de veel te jonge Yvonne houdt hem hier. We schrijven 1914, mobilisatie! Berten (Kiekie is zijn koosnaampje) wordt opgeroepen, dat is nu eenmaal zijn lot! Passendale, enkele weken voor wapenstilstand verliest Berten het kostbare leven. De oorlog is voorbij, de wapens zwijgen, 1918! Kinderen strooien pamfletten uit (ook tussen het publiek), vreugde alom! De fanfare speelt een feestelijke mars.
Met “LOT28091918” bracht de KMV St-Jan uit Marke de geschiedenis treffend tot leven. Door het leven van een lokale gesneuvelde soldaat te belichten (van eeuwwisseling tot die fatale 28 september in 1918) maakten zij hem tot een mens die we kennen. Het is voor de hedendaagse jeugd, moeilijk te vatten hoe het leven er voor de Eerste Wereldoorlog aan toe ging. Maar door de perfecte samenhang tussen de muziekcomposities, het acteer- en vertelwerk werd dit op een boeiende manier door de toehoorder beleeft! KMV is dan ook in zijn opzet geslaagd! De aandacht werd van bij aanvang vast gegrepen en zou men nooit meer los laten. Het geheel verliep in een uiterst vlotte regie. Alle uitvoerders begrepen het verhaal en voerden hun rol uit met verantwoordelijkheid. Iedereen droeg hetzelfde t-shirt en de acteurs waren uitgedost met enkel een hoofddeksel (hoed, pet, kepi, …). Deze suggestie was voldoende om de boer, de notaris, de pastoor en de champetter tot leven te wekken. Acteurs namen plaats op de eerste rij, ook dat is een vondst. Als kijker was je betrokken, maakte je deel uit van het geheel en kroop je in de huid van het personage.

De harmonie voerde de composities zeer goed uit! De 9 koperblazers (5 trompetten en 4 trombones) kwamen rechtstaand geregeld op het voorplan, passend in het kader van de thematiek. De componist schreef (het WAT) op maat van de muzikanten (en dat siert hem) waardoor de uitvoering (het HOE) bijzonder goed was. Er was ook duidelijk evenwicht tussen de verschillende groepen (muzikanten, acteurs en verteller). Voeg daar het werk van de regisseur aan toe en ik hoef je niet te vertellen dat het publiek een prachtig concert beleefde. Bovendien is het hele verhaal nieuw (vertrekkend van een bestaand personage), geschreven door iemand van binnen de vereniging en uitgegeven in boekvorm. Dit verhaal tot leven wekken en neerpennen in een boek, moet voor een blijvende impact zorgen in de kleine gemeenschap (5.000 inwoners) die Marke is.
tekst & foto’s: Geert Vanmaeckelberghe

????????????????????????????????????

Een gedachte over “We zullen nooit vergeten! Verslag LOT28091918

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s